‘Het is heel fijn om te kunnen leren van elkaar’

In de wijk gebeurt het. Daar groeien kinderen op, spelen ze met elkaar en gaan ze naar school. Vanuit dit uitgangspunt stelt SPPOH de samenwerking in de wijk de komende jaren centraal. In onze visie is dit cruciaal om stappen te maken naar inclusief onderwijs. In deze serie berichten we over de verschillende initiatieven die we in de wijk ontplooien. In de derde aflevering spreken we onderwijsadviseur Femke Danse van de Bazaltgroep over de professionele leergemeenschap (PLG) die in Rijswijk wordt opgezet met NT2 en meertaligheid als onderwerp.

Je bent expert op het gebied van meertaligheid en NT2 en in die hoedanigheid adviseer en begeleid je scholen. Wat is een vaak voorkomend misverstand als het om meertaligheid gaat?
“Vaak wordt gedacht: hoe vaker kinderen Nederlands spreken, dus ook thuis, hoe beter dat is. Kort door de bocht gezegd: dompel kinderen zoveel mogelijk onder in het Nederlands en het komt wel goed. Maar we weten inmiddels dat het zo niet werkt, sterker nog: uit onderzoek blijkt dat het omarmen van de thuistaal juist bevorderend kan werken voor het leren van het Nederlands. Daarnaast weten we dat je een taal het snelst leert in interactie met de ander. Gek genoeg maken we daar in het onderwijs nog te weinig gebruik van. We leren kinderen woorden en dan laten we hen die woorden opschrijven. En dan vergeten we het stukje waarbij we twee leerlingen vragen om over dat woord in gesprek te gaan. Dus bij dat soort vraagstukken help ik scholen.”

De SPPOH-adviseurs in Rijswijk kregen de laatste tijd steeds meer vragen over NT2 en meertaligheid. Langzaam maar zeker ontstond de behoefte om daar op een meer gestructureerde manier invulling aan te geven.
“Klopt. Je kunt wel op al die losse vragen antwoord geven, maar dan krijg je dezelfde vragen een week later misschien weer – maar dan van een andere school. Toen heb ik het idee van de professionele leergemeenschap geopperd. We hebben het voorgelegd aan een groep Rijswijkse bestuurders en IB’ers en er bleek veel belangstelling voor te zijn.”

Wat is het voordeel van een PLG?
“Het is heel fijn om te kunnen leren van elkaar. Daarnaast kun je ook ervaringen uitwisselen en elkaar inspireren. Als je kinderen binnen je school krijgt die de taal niet machtig zijn, dan gaat dat niet zelden gepaard met andere problemen, zoals armoede of een ingewikkelde thuissituatie. Of het gaat om kinderen die getraumatiseerd zijn omdat ze uit Oekraïne of een ander oorlogsgebied zijn gevlucht. Er zit dus vaak een zekere zwaarte aan meertaligheid, daarom is het fijn als IB’ers en leerkrachten van verschillende scholen het daar met elkaar over kunnen hebben. Er zit ook veel variatie bij de deelnemende scholen, zo maakt ook een nieuwkomersschool deel uit van het netwerk.”

Femke Danse

In het volgende schooljaar gaat het PLG van start. Hoe ga je het concreet vormgeven?
“We gaan nog in gesprek over de precieze invulling, maar ik kan me zo voorstellen dat we gedurende het schooljaar vier of vijf bijeenkomsten organiseren en dat iedere school een onderwerp kiest waarop het zich kan specialiseren. Als we dan bij elkaar komen, kunnen we met elkaar reflecteren op de praktijk.”

Aan welke onderwerpen moet je dan zoal denken?
“Bijvoorbeeld: hoe houd je de voortgang goed bij van leerlingen die de taal niet zo goed machtig zijn? Of: wat is een goede manier om de thuistaal van een leerling een plek te geven op school? En: hoe ga je om met een grote instroom vanuit nieuwkomersscholen? Dit soort vragen zullen we ongetwijfeld gaan bespreken. En dan zou het helemaal mooi zijn als de deelnemende scholen uiteindelijk ook bij elkaar op bezoek gaan, want dat betekent dat de PLG echt is gaan leven.”

SPPOH-adviseur Evelyne Wijers (die samen met collega-adviseur Willy Anna Heida in het werkgebied Rijswijk actief is) over samenwerken in Rijswijk
“Op steeds meer scholen worden meertaligheid en NT2 (Nederlands als tweede taal) zichtbaar in de klas. Dit brengt nieuwe uitdagingen met zich mee, en er is dan ook een groeiende behoefte aan kennis en vaardigheden op dit gebied. Vanuit die behoefte is de professionele leergemeenschap (PLG) in Rijswijk ontstaan. De Bazaltgroep heeft deze PLG via een presentatie geïntroduceerd aan scholen in de Rijswijk. Scholen konden zich op vrijwillige basis aanmelden om deel te nemen. Inmiddels zijn wij als adviseurs gestart met het verzamelen van de specifieke vragen en behoeften van deze scholen, met als doel om hen met elkaar te verbinden en te versterken in hun aanpak rondom meertaligheid en NT2. In het schooljaar 2025-2026 gaat de PLG officieel van start. Gedurende het jaar zullen we elkaar ontmoeten tijdens netwerkbijeenkomsten én vier extra sessies, die binnenkort worden ingepland. Tijdens deze bijeenkomsten staat kennisdeling, samenwerking en reflectie centraal. We evalueren tussentijds en werken toe naar het uiteindelijke doel: dat scholen zelfstandig verder kunnen bouwen aan hun eigen leerontwikkeling binnen het thema meertaligheid.”